( م . 463 ) است كه هزار و 773 مورد مىباشد . « 1 » وى بدون ياد از استيعاب ، تنها به اين جمله كه : « ابن عبد البر مىگويد » بسنده كرده است . وى همچنين از ذيل استيعاب محمد بن خلف بن فتحون ( م . 519 ه . ) در 65 مورد استفاده كرده است . وى تنها در 15 مورد از اسد الغابهء ابن اثير بهره برده آن هم بيشتر با اين عبارت كه : « ابن اثير در اسد الغابه فلان صحابى را ذكر نكرده است » . « 2 » و يا « من نام فلان صحابه را در اسد الغابه نديدم » . وى همچنين از حاشيهء اسد الغابه كه مغلطاى بن قليج تركى ( م . 762 ه . ) تأليف كرده در شش مورد استفاده نموده و نوشته است : « نقلت ذلك من خط مغلطاى فى اسد الغابه و راجعت الذيل ، فلم أر فيه التصريح » . « 3 » ابن حجر در 48 مورد از طبقات الكبراى ابن سعد ( م . 230 ه . ) و هزار و 285 مورد با ذكر نام ابن سعد مطلب نقل كرده است . كتاب « طبقات الصغير » ابن سعد هم مد نظر او بوده ؛ چنان كه نوشته است : « ذكره ابن سعد فى الطبقات الصغرى ، فى من نزل البصرة من الصحابة » . « 4 » همچنين وى از كتابهاى ديگرى مانند : طبقات خليفة بن خياط ( م . 240 ه . ) ، ثقات ابن حبان ( 354 ه . ) تجريد ذهبى ، تهذيب الكمال مزى ، اسماء الصحابة الشعراء ابن سيد العباس ( م . 734 ه . ) ، كتاب المصابيح فى الصحابه يحيى بن يونس شيرازى ( م . 433 ه . ) ، كتاب الصحابهء ابن رشدين ، الصحابهء على بن سعيد عسكرى ( م . 305 ه . ) ، الصحابه ابو الفتح الأزدى و الصحابه ابو القاسم طبرانى ( م . 306 ه . ) استفاده كرده است . ج ) نحوهء اشاره به مصادر ابن حجر در استفاده از منابع دقت زيادى به كار برده است . با اين حال ، در ارجاعات ، موارد مبهمى هم وجود دارد . به عنوان نمونه در برخى از موارد ، مطالب را به « اهل المغازى و السير » « 5 » ، « اصحاب المغازى » ارجاع داده و يا گفته است : « و فى المغازى » ، « و له ذكر فى المغازى » ، « و لم يذكره اصحاب المغازى » ، كه روشن نيست مقصود كدام كتاب خاص بوده است . يا عباراتى از قبيل : « قال النووى فى مواضع من كتبه » و يا « قد وقفت على تصنيف

--> ( 1 ) . ابن حجر العسقلانى و مصنفاته ، ج 2 ، ص 149 ، پاورقى كتاب . ( 2 ) . اصابه ، ج 3 ، ص 396 ، ج 4 ، ص 13 . ( 3 ) . همان ، ج 7 ، ص 483 و 484 . ( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 98 . ( 5 ) . همان ، ج 1 ، ص 56 ، ج 1 ، ص 451 ، ج 5 ، ص 467 .